Het Vlaams Parlement besprak vorige week het nieuwe Energiedecreet. Het ontwerp van decreet heeft vooral tot doel de regelgeving met betrekking tot de energieprestaties van gebouwen te actualiseren en aan te passen aan de gewijzigde Europese richtlijn terzake. Aangescherpte energieprestatie-eisen vereisen een vermindering van de energievraag door betere isolatie en een efficiëntere invulling van de resterende energievraag door de toepassing van zuiniger energieproductietechnieken.

Naast efficiënte lokale energieproductie door bv. condenserende aardgasketels, is het op sommige plaatsen ook mogelijk de energievraag in te vullen op een nog energiezuiniger en/of milieuvriendelijkere manier door collectieve warmteleveringen. Dit kan bijvoorbeeld door warmtelevering op basis van restwarmte (afkomstig van bvb industriële processen of elektriciteitsproductie), op basis van hernieuwbare energie of op basis van kwalitatieve warmtekrachtkoppeling.

In Zweden en Denemarken zijn performante warmtenetwerken sterk ingeburgerd. In Nederland zijn eveneens 500.000 woningen aangesloten. In het dichtbevolkte Vlaanderen beperkt de toepassing van warmtenetten zich tot enkele kleinschalige projecten (Brugge, Gent en Roeselare). Toch is ook het potentieel in Vlaanderen veel groter dan gedacht.

Bart MARTENS: "Dergelijke oplossingen worden op vandaag bemoeilijkt door de bepalingen in het Energiedecreet die netbeheerders decretaal verplichten om in woongebieden de aansluitbaarheidsgraad van woningen en gebouwen op het aardgasnet uit te breiden. Die uitbreiding van het aardgasnet was voorzien om de energieverbruikers de mogelijkheid te geven te kiezen voor aardgas als een relatief zuinige en milieuvriendelijke energiebron. De verplichte toename van de aansluitbaarheidsgraad zorgt echter voor een grote druk om overal aardgasleidingen te voorzien, ook waar warmtenetten mogelijk zijn of waar door energieneutraal bouwen geen nood meer is aan aardgasvoorziening." 

Door een amendement van de sp.a parlementsleden - dat morgen in de energiecommissie wordt goedgekeurd - worden ook gebouwen in straten, wijken of gebieden waar men kiest voor een warmtenet, een biogasnet of voor een autonome warmtevoorziening, meegeteld als aansluitbare gebouwen, zodat de verplichte uitbreiding van het aardgasnet in deze zones vervalt.

Michèle HOSTEKINT: "In zones waar reeds een warmtenet of biogasnet aanwezig is of waar gebouwen dermate goed geïsoleerd zijn dat ze via hernieuwbare bronnen zelf hun warmtebehoefte dekken, kan een parallel aardgasnet economisch niet verantwoord worden".

Michèle Hostekint verwijst in dit verband naar een absurde situatie in haar thuisstad Roeselare. Daar heeft de afvalintercommunale MIROM een stadsverwarmingsnet aangelegd met restwarmte opgewekt uit de verbranding van huisvuil. MIROM heeft nog voldoende capaciteit om honderden bijkomende woningen van verwarming te voorzien. Maar deze uitbreidingsplannen voor de aansluiting van een nieuwbouwwijk worden belemmerd door de bestaande regelgeving.

"Dankzij ons voorstel valt deze verplichting nu weg. Hoe kan je blijven verantwoorden dat we massaal gratis energie de lucht inblazen terwijl de energieprijzen stijgen en voor meer en meer mensen onbetaalbaar worden" aldus Michèle Hostekint.

Het wegwerken van dit obstakel voor warmtenetten is maar een begin. Warmtenetten hebben ook positieve prikkels nodig. Daaraan wordt gewerkt door Vlaams energieminister Freya Vanden Bossche die via haar Actieplan Groene Warmte voorziet in een steunmechanisme voor de aanleg van warmtenetten gevoed met restwarmte of hernieuwbare energie.