Een specifiek aspect in de economische schade van de achteruitgang van biodiversiteit heeft te maken met de bedreiging van de volksgezondheid door een grotere dreiging van pandemieën. Het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) ziet momenteel een duidelijke verandering in de wereldwijde ziekte-ecologie. De recente opkomst van besmettelijke ziektes zoals malaria, de ziekte van Lyme, het Hantavirus, het West-Nijlvirus en Schistosomiasis is volgens EPA in grote mate veroorzaakt door globalisering, klimaatverandering en de algemene ontwrichting van het leefmilieu. Tijdens de opkomst van de industriële revolutie is het aantal mensen dat in de ontwikkelde landen aan besmettelijke ziektes overleed pijlsnel in de hoogte geschoten. Op dit ogenblik zijn we in de greep van een nieuwe epidemiologische overgang die vooral wordt veroorzaakt door de vernietiging van habitats van planten en dieren, het uitsterven van soorten en de daaraan gekoppelde  intensivering van de landbouw die veel meer mensen in contact hebben gebracht met dieren. Daardoor is het dierengriepvirus in staat gebleken om ook mensen te besmetten. Het is moeilijk om te voorspellen hoe de bestaande en nieuwe virussen zich in de nabije toekomst zullen gedragen. De kans op een snellere overdracht op mensen met alle risico's op pandemieën van dien neemt in elk geval beduidend toe. Ook in een wereldwijde strategie tegen deze bedreigingen speelt biodiversiteit een cruciale rol. Niet alleen als een bron voor mogelijke nieuwe geneesmiddelen maar ook omdat een grote biodiversiteit de snelheid van de verspreiding van ziektes tegengaat. Een grondige studie heeft bv. uitgewezen dat hoe meer soorten zoogdieren een ecosysteem telt, hoe kleiner de kans is dat het Hantavirus (een voor de mens dodelijke ziekt die via kleine knaagdieren wordt verspreidt) om in populaties muizen te gaan woekeren. Hetzelfde is vastgesteld voor de ziekte van Lyme die zich via teken verspreidt. Hoe meer soorten zoogdieren in een ecosysteem aanwezig zijn, hoe groter de kans dat een besmette teek op een soort terecht komt die de ziekte niet verspreidt.

We hebben dus alle belang bij een slagkrachtige strategie om de achteruitgang van de biodiversiteit zo snel mogelijk effectief te stoppen. Tegen het einde van het jaar wil de EU zijn strategie actualiseren en moet in november in Nagayo (Japan) het VN-verdrag voor Biodiversiteit herzien worden. Met het oog daarop heeft de Europese commissie in januari een mededeling uitgebracht waarin 4 mogelijke opties werden geschetst voor een 2020-doelstelling.

1. Het verlies aan biodiversiteit significant verminderen

2. Het verlies aan biodiversiteit in de EU stoppen

3. Het verlies aan biodiversiteit in de EU stoppen en zoveel mogelijk herstellen

4. Het verlies aan biodiversiteit in de EU stoppen en zoveel mogelijk herstellen en de inspanning van de EU om bij te dragen aan het tegengaan van het mondiaal verlies op te krikken.

Voor MIKADO is het duidelijk dat Vlaanderen en Europa voluit voor de vierde optie moeten gaan. In dat kader heeft onze minister van Leefmilieu een niet te onderschatten verantwoordelijkheid. Zij zal immers in het tweede semester van 2010 de Europese Raad milieu voorzitten en moet er dus voor zorgen dat  er tijdig een Europese consensus wordt bereikt op basis waarvan de Commissie tegen het einde van het jaar een nieuwe biodiversiteitstrategie zal presenteren.