De Belgische overheid staat op het punt de strijd tegen de luchtvervuiling op te schroeven, waardoor bedrijfswagens een stuk minder aantrekkelijk dreigen te worden. Bedrijfswagens zijn in 95 procent van de gevallen dieselwagens. Die laatste stoten te veel stikstofoxiden (NOx) uit, zeggen de federale, Vlaamse, Waalse en Brusselse ministers van Leefmilieu in een gemeenschappelijke nota.

In tegenstelling tot CO2 veroorzaken stikstofoxiden geen klimaatopwarming. Wel creëren ze zure regen en smog en bevorderen ze fijn stof. Ze zijn daarom ook schadelijk voor de luchtwegen.

In België bleken er vorig jaar meer stikstofoxiden in de lucht te zitten dan Europees toegelaten. De federale, Vlaamse, Waalse en Brusselse ministers van Leefmilieu - Paul Magnette (PS), Joke Schauvlieghe (CD&V), Philippe Henry (Ecolo) en Evelyne Huytebroeck (Ecolo) - staken daarom eind vorig jaar al de koppen bijeen. Overleg was nodig, omdat in ons land de gewesten verantwoordelijk zijn voor de luchtverontreiniging door de industrie en de federale voor die van het verkeer.

De conclusie luidde dat het wegverkeer verantwoordelijk is voor de hoge NOx-uitstoot. Dat komt omdat was ingecalculeerd dat nieuwe dieselwagens almaar minder stikstofoxide zouden uitstoten, maar in realiteit blijft de uitstoot hoog. 'Die foute inschatting laat zich voelen in heel Europa', legt Bart Martens (sp.a) uit, 'maar in ons land komt het harder aan omdat we zoveel transport hebben.'

De vier milieuministers gaan daarom aan de federale regering vragen om de strijd tegen luchtvervuiling minder eenzijdig op CO2 te focussen. Daarom zouden dieselwagens - die minder verbruiken en dus minder CO2 uitstoten - toch hun fiscaal voordeel verliezen. Het verschil in accijnzen op diesel en benzine moet verdwijnen, zeggen de vier ministers. Ook de korting voor de aankoop van wagens met een lage CO2-uitstoot moet worden afgeschaft.

Volgens Roel Vanderbeuren van de Bond Beter Leefmilieu stoten vooral oudere en zware dieselwagens veel NOx uit. Wagens die aan de Euro 6-reglementering voldoen - vanaf 2014 verplicht voor nieuwe wagens - zouden nauwelijks nog NOx uitstoten, waardoor op termijn het probleem beheersbaar zou kunnen worden.

De vier ministers willen ook de voordelen van bedrijfswagens herbekijken. Concreet gaat het over de sociale bijdragen op de wagen, de manier waarop de wagen op de balans kan worden afgeschreven en de manier waarop de werknemer er belastingen op betaalt als voordeel in natura. Op termijn zou ook de tankkaart moeten vervangen worden door voordelen die minder tot vervuilend rijgedrag aanzetten, staat in de nota.

Lopende zaken

De vraag is nu wat die gemeenschappelijke nota in deze tijden van lopende zaken waard is. Op het eerste gezicht moet nog een zware procedure doorlopen worden. Het akkoord van de vier milieuministers moet eerst worden ondertekend door de drie gewestregeringen. Vlaanderen, Brussel en Wallonië kunnen daarna een gezamenlijke aanbeveling aan de federale regering doen, die in lopende zaken zit.

Politiek liggen de kaarten anders. Het akkoord heeft nu al de steun van CD&V, PS en Ecolo. Als ook de gewesten zich achter de tekst scharen, is er steun van Open VLD (Brusselse regering), N-VA en sp.a (Vlaamse) en cdH (Waalse). Bovendien is niet uitgesloten dat geprobeerd wordt de kwestie in lopende zaken te behandelen, zeker als dat gebeurt op vraag van de drie gewesten en met een ruime steun in de Kamer. De sectororganisatie Federauto vroeg gisteren alvast dringend betrokken te worden bij de plannen.