|
Column in De Morgen: Europese Gemeenschap van Zon en Wind |
|
|
|
26/04/2011 |
|
Het is deze week precies zestig jaar geleden dat in Parijs de Europese
Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) boven de doopvont werd gehouden,
de verre voorloper van de Europese Unie. De Franse bezielers,
vredesdiplomaat Jean Monnet en buitenlandminister Robert Shuman, wisten
Frankrijk op die manier een gegarandeerde toegang te verschaffen tot
onze en Duitse steenkoolbekkens en verkregen een grotere afzetmarkt
voor de Franse industrie. Tegelijk zorgde het voor een Unie waarin
ongelijk verdeelde natuurlijke rijkdommen en beschikbare
productiekrachten maximaal konden renderen ten voordele van meer
welvaart voor meer burgers.
 Vandaag wordt onze welvaart opnieuw bedreigd. Enerzijds door een ongelijke toegang tot schaarser wordende fossiele brandstoffen, anderzijds door de klimaatverandering die het gevolg is van onze verslaving eraan. Gelukkig bewijzen steeds meer studies dat we de Europese stroomvraag volledig uit hernieuwbare bronnen kunnen halen, zelfs met de nu al gekende technieken. Allemaal hebben ze dezelfde boodschap: er zijn grote investeringen nodig in de energievoorziening van de toekomst, maar die verdienen zich op termijn meer dan terug onder de vorm van uitgespaarde fossiele brandstofkosten. Vooral de uitbouw van supernetten en slimme netten zijn cruciaal om op een rendabele manier de hernieuwbare energie te oogsten, te transporteren en op te slaan. Supernetten makkelijk boorbare hoogspanningskabels op gelijkstroom die elektriciteit met weinig verliezen over lange afstanden kunnen transporteren moeten de windparken en getijdencentrales op de Noordzee met elkaar verbinden, én met de waterkrachtcentrales in Scandinavië. De discussie van de laatste dagen over het al dan niet ondersteunen van zonne-energie in Vlaanderen, maakt duidelijk dat deze technologie bij ons weliswaar geschikt is als sluitstuk op een energiezuinig gebouw voor het dekken van het eigen energiegebruik, maar (nog) te duur voor de uitrol van megazonneplantages. In het zuiden worden die plantages wel rendabel. Kortom: supernetten kunnen hernieuwbare bronnen aanboren waar ze meest rendabel zijn en overschotten aanwenden om elders tekorten op te vangen of energie op te slaan (oppompen van water of produceren van waterstofgas).
Virtuele centrale
De slimme netten zijn noodzakelijk om de lokale, kleinschalige productie-installaties op de distributienetten in te pluggen en slim aan te sturen. Op momenten van piekvraag worden vele kleine (warmtekracht)installaties op afstand aangeschakeld en vormen ze één grote virtuele centrale, terwijl regelbare toestellen (zoals diepvriezen) even worden uitgelegd. In dalperioden zullen elektrische wagens worden opgeladen en regelbare toestellen zoals warmtepompen en wasmachines worden aangezet. Uiteraard heeft de EU in de uitbouw van deze netten en markten een cruciale rol te spelen.
Net zoals de EU vorige decennia de Unie integreerde via de uitbouw van transeuropese transportnetten, moet ze dat nu doen via transeuropese energienetten. Die zorgen voor een verdere integratie en vergroening van de Europese elektriciteitsmarkt en verhogen haar leveringszekerheid. Op die manier ontstaat een Europese Gemeenschap van Zon en Wind die de Europese samenleving doet afkicken van haar koolstofverslaving en haar afhankelijkheid van de wispelturige en steeds maar stijgende olie- en gasprijzen. Initieel kost dat iets meer aan investeringen. Maar die geldstroom blijft wel binnen Europa zelf, waar ze voor extra jobs en schonere lucht zorgt. En voor de ontwikkeling van een hoogtechnologische industrie die op termijn als de prijzen van de fossiele energie overal die van de hernieuwbare hebben ingehaald een wereldmarkt aan exportmogelijkheden zal zien opengaan. Het alternatief is steeds meer geld te exporteren naar politiek instabiele regio's voor een steeds duurder wordende olie- en gasfactuur in een steeds instabieler klimaat. Ofwel: een Europese Gemeenschap van Kommer en Kwel.
Bart Martens, Vlaams Parlementslid sp.a
Datum publicatie: 23 april 2011
Bron: De Morgen
|
